Φορολογία Κληρονομιών – Δωρεών – Γονικών Παροχών
διακρίνεται σε 3 κατηγορίες, η κάθε μία από τις οποίες προβλέπει διαφορετικό φόρο, ανάλογα με τον βαθμό συγγένειας μεταξύ του κληρονομούμενου και του κληρονόμου.
Φορολογία Κληρονομιών, Δωρεών και Γονικών Παροχών: Οδηγός 2026
Τελευταία ενημέρωση: 30/07/2026
Σύνταξη: Θωμάς Κολιοθωμάς & Κωνσταντίνα Σαβούρδου, Λογιστές Α΄ Τάξης
Η φορολογία κληρονομιών, δωρεών και γονικών παροχών στην Ελλάδα αποτελεί έναν από τους πιο σύνθετους τομείς της φορολογικής νομοθεσίας. Για όσους επιθυμούν να εμβαθύνουν στην πρακτική εφαρμογή των διατάξεων, τα σεμινάρια λογιστικής εξ αποστάσεως αποτελούν το ιδανικό εφόδιο για κάθε επαγγελματία που επιθυμεί να παρέχει έγκυρες και επικαιροποιημένες υπηρεσίες. Η φορολόγηση διακρίνεται σε τρεις κατηγορίες, με βάση τον βαθμό συγγένειας μεταξύ μεταβιβάζοντος και λήπτη.
- Γενικές Αρχές και Κατάταξη
Το πλαίσιο διέπεται από τον Ν. 2961/2001 (Κώδικας Φορολογίας Κληρονομιών, Δωρεών, Γονικών Παροχών και Κερδών από Τυχερά Παίγνια). Ο φόρος προσδιορίζεται συνδυαστικά από την αξία της περιουσίας, τον βαθμό συγγένειας και τις προβλεπόμενες απαλλαγές.
Δ.1 Α΄ Κατηγορία Συγγένειας
Περιλαμβάνει συζύγους, πρόσωπα με σύμφωνο συμβίωσης, τέκνα, εγγόνια και γονείς.
- Αφορολόγητο: Ο επιζών σύζυγος και τα ανήλικα τέκνα δικαιούνται αφορολόγητο 400.000 € (υπό προϋποθέσεις γάμου 5 ετών).
- Γονικές Παροχές/Δωρεές: Ισχύει το αφορολόγητο όριο των 800.000 € ανά γονέα και ανά τέκνο. Για το υπερβάλλον ποσό εφαρμόζεται συντελεστής 10%.
|
Κλιμάκιο (€) |
Συντελεστής |
|
0 – 150.000 |
0% |
|
150.001 – 300.000 |
1% |
|
300.001 – 600.000 |
5% |
|
Άνω των 600.000 |
10% |
Δ.2 Β΄ Κατηγορία Συγγένειας
Περιλαμβάνει αδέλφια, ανίψια, παππούδες/γιαγιάδες, πεθερικά και λοιπούς συγγενείς.
|
Κλιμάκιο (€) |
Συντελεστής |
|
0 – 30.000 |
0% |
|
30.001 – 100.000 |
5% |
|
100.001 – 300.000 |
10% |
|
Άνω των 300.000 |
20% |
Δ.3 Γ΄ Κατηγορία Συγγένειας
Περιλαμβάνει λοιπούς συγγενείς και τρίτα πρόσωπα (εξωτικούς).
|
Κλιμάκιο (€) |
Συντελεστής |
|
0 – 6.000 |
0% |
|
6.001 – 72.000 |
20% |
|
72.001 – 267.000 |
30% |
|
Άνω των 267.000 |
40% |
- Πρακτικά Παραδείγματα Εφαρμογής
- Παράδειγμα 4 (Γονική Παροχή Χρημάτων): Μητέρα μεταβιβάζει 500.000 € στον γιο της για αγορά πρώτης κατοικίας. Εντός του αφορολόγητου ορίου 800.000 €, ο φόρος είναι 0 €.
- Παράδειγμα 5 (Δωρεά Ακινήτου άνω ορίου): Πατέρας δωρίζει ακίνητο 950.000 € στην κόρη του. Φορολογείται το ποσό 150.000 € με 10% = 15.000 € φόρος.
- Παράδειγμα 6 (Κληρονομιά προς τρίτο): Κληρονομιά 350.000 € σε φίλο. Λόγω Γ΄ κατηγορίας, ο συνολικός φόρος υπολογίζεται κλιμακωτά και ανέρχεται σε 104.900 €.
- Διαδικαστικά Θέματα και Προθεσμίες
- Καταβολή: Ο φόρος καταβάλλεται σε 12 ίσες διμηνιαίες δόσεις (ελάχιστο ποσό 500 €).
- Προθεσμία: 9 μήνες από τον θάνατο για θάνατο στην ημεδαπή, 1 έτος για θάνατο στο εξωτερικό.
- Ηλεκτρονική Υποβολή: Η πλειοψηφία των δηλώσεων πραγματοποιείται μέσω της ψηφιακής πλατφόρμας της ΑΑΔΕ.
- Συχνές Ερωτήσεις (FAQ)
- Ποιος νόμος ισχύει; Ο Ν. 2961/2001, όπως τροποποιήθηκε και ισχύει το 2026.
- Υποβάλλεται δήλωση αν δεν υπάρχει φόρος; Ναι, η υποβολή είναι υποχρεωτική.
- Υπάρχουν απαλλαγές για πρώτη κατοικία; Ναι, ισχύουν υπό προϋποθέσεις κριτηρίων (οικογενειακά, επιφάνεια κ.λπ.).
- Τι συμβαίνει με την εκπρόθεσμη δήλωση; Επιβάλλονται πρόστιμα και τόκοι βάσει του Ν. 4987/2022.
- Πώς καθορίζεται η αξία του ακινήτου; Κυρίως βάσει του συστήματος αντικειμενικού προσδιορισμού.
Η συνεχή ενημέρωση είναι η μόνη ασφαλής οδός για την αποφυγή φορολογικών επιβαρύνσεων. Για λογιστές που θέλουν να εξειδικευτούν, τα σεμινάρια λογιστικής e learning στην Αθήνα, στη Θεσσαλονίκη καθώς και σε όλη την Ελλάδα αποτελούν τον πλέον ενδεδειγμένο τρόπο εκπαίδευσης στην τρέχουσα νομοθεσία, διασφαλίζοντας την απαραίτητη τεχνογνωσία για την ορθή καθοδήγηση των εντολέων σας.
